Aardbron

John Cleese over het bovenbewustzijn.

John Cleese hield een prachtige keynote tijdens het Creativity World Forum 2008.

Je hele educatie krijg je nooit een compliment over je creativiteit. Daar kan je behoorlijk door afstompen. Sir Ken Robinson onderstreept dat ook nog eens fijntjes in vermoorden scholen creativiteit?.

Heb je een probleem? slaap er een nachtje over. De volgende ochtend heb je een oplossing.

Stel je hebt een tijd gezwoegd op een mooi stuk proza en je raakt een poosje later je origineel kwijt. Herschrijf het vanuit je geheugen. De nieuwe versie schrijf je sneller en is vaak beter dan het origineel.

In beide gevallen werkt je bovenbewustzijn gewoon verder met je materiaal. Ik noem het maar bovenbewustzijn in plaats van onderbewustzijn vanwege het wonderbaarlijke creatieve vermogen ervan.

Een paar gouden tips van John Cleese:

1. Weet hoe je als kind moet spelen. Raak volledig geabsorbeerd in je probleem voor zijn eigen bestwil. Verlies je besef van tijd (heeft veel raakvlakken met het zielsprofiel—je verliest makkelijk de tijd zodra je jouw talenten en passies botviert). Johan Huizinga‘s “Homo ludens” betekent niet voor niets “de spelende mens”.
2. blijf stromen—Ben je eenmaal “in flow”, onderbreek die dan niet.
3. Verlies je angst om het probleem op te moeten lossen. Onderzoek het probleem en laat het vervolgens los. Geef zo (je bovenbewustzijn) de tijd en kans om met nieuwe ideeën te komen. Geniet van de toename in creativiteit.
4. Neem je beslissingen op het moment dat het nodig is, en geen seconde vroeger. Door te wachten krijg je betere ideeën en kan je dus betere keuzes maken.

Snel: denk aan een dier uit China met vijf letters en met een ‘P’ als eerste letter. “Panda”. Nou, waar kwam dat vandaan? Weet je dat? Waarschijnlijk kan je niet (rationeel) verklaren waar dat woord ineens vandaan kwam. Zo weet je ook niet waar je ideeën vandaan komen. Ze komen uit je bovenbewustzijn. Cleese noemt dit ook het intelligente onderbewustzijn.

Als je een vragenlijst moet beantwoorden, bijvoorbeeld tijdens een toets, lees dan eerst alle vragen vóórdat je met het beantwoorden van de eerste vraag begint.

Cleese refereert naar het boek Hare Brain, Tortoise Mind—Why Intelligence Increases When You Think Less van Guy Claxton. Haasbrein, Schildpadbreid—Waarom intelligentie toeneemt wanneer je minder denkt. Stap uit je linker hersenhelft (haasbrein: ratio). Verlies de controle en stap in je schildpadbrein.

Wanneer Edison creatieve ideeën wilde krijgen verzonk hij, zittend in een stoel, in een dromerige toestand. Om te voorkomen dat hij in slaap zou vallen nam hij een handvol munten en hield die boven een metalen schaal zodat als hij in slaap viel de munten in de schaal vielen en hem weer wekten.

Jíj hebt geen idee. Het idee heeft jóu.

Jouw stemming beïnvloedt jouw manier van denken. Voor het ontvangen van creatieve ideeën dien je dus in de juiste stemming te zijn. Maak daarvoor een ‘schildpadbel’—een oase—door grenzen te creëren:

1. In de ruimte—zonder je af van het normale leven op een plek waar je je prettig voelt.
2. In de tijd—geef jezelf een start- en stoptijd en laat je omgeving weten niet gestoord te willen worden in die periode.

Voel je vrij in een toestand van meditatie te komen en onderneem actie op je ideeën. Wees geïnteresseerd in je ideeën, zowel ‘goede’ als ‘slechte’ als ‘briljante’ als ‘middelmatige’ ideeën. Je ontvangt ze niet voor niets. Laat je haasbrein een poosje met rust. Sta het idee toe zichzelf uit te drukken.

Het verschil in ccreativiteit bij IBM en Scotch (je weet wel, van de Post-It™):

• IBM weet wat er gaande is, en het is niet veel;
• Scotch weet niet wat er gaande is, en het is ongelooflijk veel.

Angst, onzekerheid en twijfel hinderen creativiteit. Edward de Bono on lateral thinking: “If you are in a hole, digging, get out of it and start a new one.”.