Het elfde schijfje

Er was eens, langgeleden, een dorpje ver hiervandaan, waar de mensen voor al hun handelingen goederen tegen elkaar ruilden. Op elke marktdag liepen de mensen rond met kippen, eieren, hammen en broden, en gingen ”’langdurige onderhandelingen met elkaar aan om te ruilen wat zij nodig hadden”’.

Op ”’belangrijke momenten in het jaar”’, bijvoorbeeld in de ”’oogsttijd”’ of als aan ”’iemands schuur na een storm”’ grote reparaties gepleegd moesten worden, herinnerden de mens en zich ”’de traditie om elkaar te helpen”’, zoals ze dat zelf ooit geleerd hadden. Zij wisten dat anderen hen, als ze eens een probleem zouden hebben, ”’op hun beurt zouden helpen”’.

Op een zekere marktdag kwam er een ”’vreemdeling met glimmende zwarte schoenen aan en een elegante witte hoed op”’ voorbij en hij bekeek het hele gedoe met een sardonische glimlach. Toen hij een boer zag rondrennen om de zes kippen te vangen die hij wilde ruilen tegen een grote ham, kon hij niet nalaten te lachen, “”’Arme mensen”’,” zei hij, “”’wat doen jullie primitief”’.”

De vrouw van de boer hoorde dat en daagde de vreemdeling uit. “Denk jij dat iij die kippen op een betere manier kunt vangen?” “De kippen niet,”, antwoordde de vreemdeling, “maar ”’er is een betere manier om al die moeite te voorkomen”’.” “Oh ja, hoe dan?” vroeg de vrouw.

“Zie je die boom daar?” zei de vreemdeling, “Welnu, daar zal ik wachten tot een van jullie mij een ”’grote koeienhuid”’ brengt. Laat dan alle gezinnen bij mij komen, Ik zal de betere manier uitleggen.”

En zo gebeurde. Hij nam de ”’koeienhuid”’, sneed daar ”’perfecte cirkels”’ uit en drukte een ”’fijn uitgewerkt en gracieus stempeltje op elk schijfje”’. Toen gaf hij ”’elk gezin tien schijfjes”’ en legde uit dat ”’elk schijfje de waarde van een kip”’ voorstelde.

“Nu kunnen jullie ”’met de schijfjes gaan handelen in plaats van met die onhandelbare kippen”’,” legde hij uit. Dat klonk verstandig. ledereen was onder de indruk van de man met de glimmende schoenen en de ontzag inboezemende hoed.

“O, tussen haakjes,” voegde hij daaraan toe toen elk gezin zijn tien schijfjes had gekregen, “”’over een jaar kom ik terug”’ en zit ik weer hier onder deze boom. Ik wil dat ”’ieder van jullie mij dan elf schijfjes geven”’.” Dat elfde schijfje is een ”’bewijs van waarderlng voor de technologische verbetering”’ die ik zojuist in jullie leven heb mogelijk gemaakt.”

“Maar waar moet dat elfde schijfje vandaan komen?” vroeg de boer met de zes kippen. “Dat zul je wel merken,” zei de man met een geruststellend lachje.

Ais we aannemen dat de bevolking en de jaarlijkse productie in dat jaar precies gelijk blijven, wat denkt u dan dat er moest gebeuren? Denk erom, het elfde schijfje was nooit gemaakt. Uiteindelijk moest dus ”’één op elke elf gezinnen al zijn schijfjes verliezen”’, zelfs als iedereen zijn zaken goed voor elkaar had, opdat tien andere gezinnen over een elfde schijfje konden beschikken.

Toen nu een storm het gewas van een van de gezinnen bedreigde, werden de mensen minder scheutig met hun tijd om de oogst binnen te halen vóór de rampspoed zou toeslaan.

Weliswaar was het veel handiger om op de marktdag de schijfjes te ruilen in plaats van de kippen, maar het nieuwe spel had ook als onbedoeld neveneffect dat de ”’spontane samenwerking”’ die in dat dorp traditioneel was, ”’actief ontmoedigd werd”’. In plaats daarvan leidde het nieuwe geldspel tot een ”’systematische ondertoon van concurrentie tussen alle deelnemers”’.

Bron: [http://aardnoot.nl/Het_geld_van_de_toekomst Het geld van de toekomst], [http://aardnoot.nl/Bernard_Lietaer Bernard Lietaer], pagina 75.

Auteur: Martien van Steenbergen

Wise Fool

4 gedachten over “Het elfde schijfje”

  1. was die man ooit de man die je schoenen poetste , vraag ik mij zo af?

    volgens mij leerde hij koeiehuiden kopen vanwege t feit dat ie schoenen ging maken ne het looien van het leer …

    er bleef wel eens een huid over en daar maakte hij schijfjes van die opeens door n klein wonder door mensen als n vlooienspel werden gewaardeerd.

    eigenlijk een groot kado voor de opgewerkte schoenenpoetser, maar ja – je wil meer en vooral ook wel eens wat anders … want anders heeft de minister van onwikkelingssamenwerking een loze job …

    oh ja, job ~ wie was dat ook alweer … ~

    op naar 3/4 november , weer een 9 one one day …
    😉
    stem goed – stem op jouw ene gids : de scho’enen-po-eet

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *