Radicale overvloed

Douglas Rushkoff houdt een belangrijk pleidooi om ons achterhaalde besturingssysteem van geld snel te vervangen door een systeem van wederzijdse waardewisseling—wederzijds of onderling krediet.

”’NOTA BENE: Na klik op Play zijnNederlandse ondertitels beschikbaar via pop-up rechtsonder en dan CC » Dutch.”’

Ik ben hier om je te vertellen dat het besturingssysteem voor geld achterhaald is.

Het is geoptimaliseerd voor een ander tijdperk dan het tijdperk waarin we nu leven. Het is oud en het is onverenigbaar met, niet alleen Web 2.0, maar met een verinternette wereld.

Het geld dat we gebruiken, in software-termen, is een erfenis van een zeer bepaald moment in de geschiedenis Als we dat moment in de geschiedenis begrijpen, dan kunnen we begrijpen hoe we een betere soort geld kunnen maken, en, zo beweer ik, zeer rijk worden op deze manier.

Voordat we dat spul wat we geld noemen was uitgevonden, in de renaissance, voordat deze enkelvoudige monopolymunt werd ingesteld, waren er veel munteenheden tegelijkertijd in bedrijf.

Dus als je in een kleine stad woonde—in de late middeleeuwen in Europa—dan zou je je eigen munt hebben in die stad, en je zou de meer universele munt van het rijk of de vroege natie waar je in leefde hebben. Dus had je meer dan één financieel besturingssysteem dat je kon gebruiken.

Als je vandaag wakker wordt dan weten we wat geld is. Het is alsof je wakker wordt en elke computer in de wereld had Microsoft Windows 3.1 en dat is het. Als er nooit is anders zou zijn, zou je zelfs niet weten dat er iets anders was.

Maar deze mensen hadden verschillend geld voor verschillende dingen. Ze hadden lokale munten die op overvloed gebaseerd waren. Meestal waren ze op graan gebaseerd. Je groeit het graan op het veld, brengt het naar de graanschuur, hij zou het wegen om op te slaan en je een ontvangstbewijs geven voor de hoeveelheid graan die je hem had gebracht. Dit ontvangstbewijs kon je gebruiken om dingen te kopen en verkopen. Je scheurde stukjes af en je kocht kippen, geiten, schoenen, wat je ook nodig had.

In werkelijkheid was dit een munt die mettertijd niet groeide . Dit is een munt die mettertijd waarde verloor. Elk jaar verloor je een bepaalde hoeveelheid graan door bederf of ratten of iets anders. De graanopslag moest betaald worden. Dus elk jaar als hij diezelfde munt zou heruitgeven, werd het gedevalueerd.

Dus de voorkeur van deze munt was niet richting sparen. De voorkeur van deze munt, dit bijzondere medium, was richting uitgeven. Mensen spendeerden. Mensen werden daadwerkelijk zeer welvarend.

Ik weet dat we denken dat de middeleeuwen gewoon duizend algemeen slechte jaren zijn. Maar er gebeurden ook een paar goede zaken in de late middeleeuwen. Eén daarvan was de massale creatie van rijkdom die rond 1100 begon.

Dat was een groot probleem voor de mensen die al rijk waren. Als je tot de welgestelde aristocratie behoorde of als je tot een van de grote aristocratische families behoorde, of als je een vroege soort proto-monarch was, of een falende onzinnige heer, dan keek je naar de opkomende middenklasse, de burgerij, en daardoor raakte je van streek. Omdat als mensen rijker werden het betekende dat jij hetzelfde bleef of armer werd.

Dus veranderden ze het besturingsysteem van geld. Philip the Fair is een prachtig voorbeeld uit Frankrijk, een van de jongens die dat zeer snel deed. Wat ze deden, of zeiden was: “Alle lokale munten zijn onwettig.” “In plaats daarvan moet je de munt van het rijk gebruiken.”—hetgeen een door de schatkamer van de centrale bank uitgegeven gewaarmerkte munt is.

In plaats van een op overvloed gebaseerde munt is dit een op schaarste gebaseerde munt. Waarom zouden ze een op schaarste gebaseerde munt willen gebruiken? Omdat de vorst in staat wil zijn om geld in gebruik te lenen. Nu loopt het allemaal via hem. Nu strijd iedereen om de munt die hij uitgeeft onder elkaar en hij heeft zoveel als hij nodig heeft.

Op deze manier leerde de vorst, de aristrocatie, dat men geld kon maken door geld uit te lenen. Het geld dat we vandaag gebruiken werd gemaakt—en dat is geen complot, het is slechts een idee dat ze hadden—het geld dat we vandaag gebruiken werd gemaakt zodat de rijken eerder rijk bleven door rijk te zijn dan door iets te doen. Daar diende het voor.

Dus leven we nu in een economie waarin het levensonderhoud van de economie zelf afhankelijk is van enorme groei. Groei op basis van de rentevoet. Want als je geld gaat lenen en met rente terug wilt betalen, waar haal je dan dat extra geld vandaan? Dat moet je ook weer lenen. [geld lenen kost geld]

Dus worden de mensen die geld uitlenen rijker en de mensen die daadwerkelijk waarde creëren armer.

Vervolgens maken we bedrijven. Waartoe dienen die? Bedrijven zijn echt geoptimaliseerd ter ondersteuning van dit muntstelsel. Daar dienen ze voor. De enige waarden die bedrijven hebben is om waarde te onttrekken. Om dat snel en volledig te doen. Zolang je dat doet is alles goed. Dat was de waarde van onze samenleving gedurende het gehele industriële tijdperk.

We hadden een schaarse munt. We hadden schaarse markten. We hadden grote bedrijven die waarde uit mensen trok en uit plekken trok, zo efficiënt als mogelijk. Wat is het probleem daarmee?

Het probleem daarmee is dat—wat gebeurt er als er iets overvloedig is? Hoe ga je om met iets dat je niet schaars kunt maken? Wat gebeurt er als we een hernieuwbare energiebron zouden ontwikkelen? Als je een hernieuwbare energiebron zou ontwikkelen ben je de pineut. Omdat een hernieuwbare energiebron niet voor dat besturingssysteem geoptimaliseerd is. Een hernieuwbare energiebron betekent dat we het gewoon kunnen delen en gebruiken?

Wat gebeurt er met al dat geld dat in de olie-industrie is geïnvesteerd? Wat gebeurt er met die kunstmatige schaarste?

Dit is de vraag waar Norbert Wiener over nadach toen cybernetica, toen computers voor het eerst verschenen. Hij begon zich te verbeelden Wat gaat er gebeuren als we robots hebben die voor ons de landbouw doen? Gaan we dan gewoon zitten en relaxen? Hoe is onze economie in staat om om te gaan met een wereld waarin alles voor ons gedaan wordt?

Computers in het begin, netwerken in het begin, leken sommige van deze ontzettende problemen voor ons te creëren. Computers en netwerken verandert de centraliteit van waardecreatie. want nu, met een $100, $500, nu met een $200 laptop kunnen we daadwerkelijk iets maken dat waarde schept voor jouzelf en voor andere mensen.

Je bent ook in staat, via het net, in theorie, als een medium, om direct met een ander waarde uit te wisselen in plaats van via een gecentraliseerde munt, in plaats van via de bank. Nu kan je doen we wat zouden noemen wederkerige waardewisseling. Dat is zo ongeveer wat E-bay tot op een bepaalde hoogte uitgevogeld.

Waar we echter op uitkomen met het gebruik van het internet om het industriële bedrijfsmodel proberen uit te breiden om hoe dan ook meer waarde uit mensen te peuren, om tijd te krimpen en de mens te optimaliseren voor technologie omdat technologie werkelijk meer uitwisselbaar is met de waarden van efficiency dan met alle andere menselijke waarden.

Dus komen we in deze vroege status van internet, want daar zijn we nu, met een heleboel slimme slimme mensen die nieuwe wetten van nieuwe economie schrijven en nieuwe ideeën over hoe het bedrijf zich zal voltrekken. Deze worden altijd gepositioneerd als revolutionaire nieuwe ideeën voor bedrijfsvoering in het netwerktijdperk, terwijl ze in werklijkheid uiterst reactionaire standpunten zijn over hoe traditionele bedrijven
en traditionele organisaties hun wurggreep op de economie kunnen behouden, zelfs ondanks de aanwezigheid van enorm bevrijdende technologie?

Dan krijg je Chris Andersons ‘Free’ dit gaat over “Oh, alles is gratis, dus wat doe je?” Nou, je dient geld te slaan uit die paar zaken die niet gratis zijn. Nu wordt gratis een recht, je dient je artikelen gratis te schrijven, dat moet je allemaal doen, en dan spreek je voor geld. Als je dan hier komt en je spreekt niet voor geld, dan hefboom je je spreekbeurt om je andere dingen te verkopen. Maar wat doe je als je alles wat je doet hefboomt om al het andere te verkopen en alles is gewoon gehefboomd? Dan is alles gratis.

Dat is het soort gratis waarover ze in de vrije markt spreken. Het idee dat de wereldbank geld leent aan een land—maak je geen zorgen. Pak gewoon dat geld en open je markten voor ons. En dat betekent wát? Het lijkt op Google die naar je website komt. Nu ben je open en beschikbaar voor Google ads.

Zelfs Tim O’Reilly en John Batelle hier, slimmer dan mij—zelfs hun Web Cubed-idee, dat slimmer is dan wat ikzelf had kunnen verzinnen, wat is de conclusie van Web Cubed? Dat is dat de macht gewonnen wordt door de bedrijven die kunnen indexeren of de indexen kunnen beheersen waardoor wij alles doen.

Niets wat wij doen doet er meer toe. Het enige wat er nu toe doet is het vermogen om een paraplu over al deze zaken te houden die we nu gratis doen. Ik denk dat we ons vergissen over wat gratis is en wat iets kost.

Ons werk, onze inspanning, is niet gratis. Open source en crowd sourcing zijn niet dezelfde dingen. Open source is een stel mensen die samenkomt om iets te proberen te doen. Crowd sourcing is een bedrijf dat uit wil vogelen hoe een stel mensen iets kan doen voor haar. Als ik al mijn schrijven en dit en dat gewoon gratis weggeef aan iedereen die erover blogt, en iedereen heeft zijn Google Adsense dan werken we allemaal voor Google.

Het enige dat werkelijk gratis is, of tenminste ‘gratis-er’, zijn de middelen waardoor ik spullen kan leveren. Ik kan spullen leveren zonder een aantal tussenkomsten van bedrijven zoals hiervoor. Maar met deze onjuiste notie van gratis in onze hoofden leven we uiteindelijk met een waardesysteem dat erop aandringt dat alles wat we doen open source moet zijn en Kommentaar Aan. Hoe durf je een blogartikel te plaatsen met Kommentaar Uit?! Oh!

Alles wat je schrijft, alles wat je zegt, alles wat je denkt, alles wat je voelt wordt verondersteld daarbuiten te zijn. Wordt verondersteld gratis te zijn! Probeer eens een verwijzing naar iets DRM—Digital Rights Management—op Boing Boing te plaatsen en je hebt een probleem. Omdat het tegen de opvatting ingaat—je dient niet te beschermen.

Alles wat ik doe is van jou. Niet alleen van jou. Alles wat ik doe is van de zwermen. Uiteindelijk leidt dit tot kopiëren, een kopiërende samenleving. tot geen originaliteit, tot een soort DJ-ing van cultuur. Daarom hebben we al 20 jaar geen nieuwe muziek gehad en is de grootste TV-film ‘The Prisoner’, zelfs dat was een omwerking. –bah– Zelfs in de open source-beweging, wat heeft de open source-beweging ons tot nu toe gebracht?

Kopieën van dingen. Mogelijk betere kopieën, echter kopieën. We hebben een kopie van UNIX, een kopie van Encyclopedia Britannica, een kopie van Netscape. Kopieerbescherming betekent wat eigenlijk? Bescherming van mij tegen al die kopieën van dingen.

Waar is de Creative Commons-wet? Waar is de Creative Commons-vergunning zodat ik kan zeggen Oké, je mag het voor niets hebben, maar vraag me er tenminste toestemming voor. Gratis als je me een e-mail stuurt. Ik geef het liever aan jou dan aan ‘het’.

Als resultaat van al deze vrijheid is de overvloed aan creatief materiaal, de overvloed van échte creatieve uitvoer aan het afnemen. We krijgen daadwerkelijk de schaarse marktplaats die afgedwongen wordt door ons geërfde geldsysteem. Op dezelfde manier als de vroege renaissance schaarste had in werk door de helft van de mensen te laten sterven door de pest.

Het alternatief—en daar hebben we nog 2½ minuut voor—Het alternatief is twee dingen.

Eén, is de ontwikkeling van een digitale cultuur die het werk van individuen echt respecteert. Mijn schrijven is mijn schrijven. Het is geen medium voor Google ads.

Twee, de creatie van nieuwe vormen van munten gebaseerd op overvloed in plaats van schaarste. Ik heb het over echte alternatieve digitale munten. De oorspronkelijke PayPal droom. Vóórdat bankiers naar de overheid stapten en zeiden: “Je moet ze reguleren als een bank. Dit is onwettig. Laat niemand anders dit doen.”

Dit is geen gekheid. Twintig jaar geleden vertelden we iedereen—waarschijnlijk, als je toen leefde—vertelde je mensen dat ze op een gegeven moment e-mail zouden gaan gebruiken en ze lachten je in je gezicht uit.

Amazon was heel wat. Craigslist was heel wat. E-bay was heel wat. Dit is werkelijk makkelijker en minder moeite en echt nodig. Ik beweer dat de volgende grote slag, als er een volgende grote slag komt—eigenlijk zijn het veel kleine dingen.

De mensen die de volgende grote berg geld gaan verdienen zijn de mensen die echte alternatieve elektronische munten en de manieren om wederkerige waardewisseling te scheppen die geen contant geld nodig heeft.

Contant geld is kunstmatig schaars. Contant geld is weggenomen, het zit niet meer in het systeem. Contant geld heeft haar nut verloren doordat het door investeringskapitaal en de speculatieve markt weggezogen wordt.

De enige echt concurrentie voor een Google-universum, en er is niks mis met een Google-universum, maar laten we een paar alternatieven hebben. De enige echte mogelijke concurrentie voor Google en haar economie van vijandige openheid is wederzijdse waardewissel.

Er zijn al een aantal versies. Ze zijn primitief. Er is Time Dollars voor mensen in gemeenschappen die dat lokaal willen uitproberen. Itex is een interessante voor business-to-business, een soort barter. Er is een meer gavanceerde die ik heb bekenen, Superfluid geheten. Onderzoek die maar eens, Superfluid.biz. Dat is een soort volgende generatie voor zowel wederzijdse als business-to-business uitwisseling met een alternatieve munt, Quids genaamd.

Ik denk niet dat we lijden onder een overvloed van creatieviteit. Slechts een overvloed van productiviteit, efficiency en openheid. Als Web Cubed tot verzamelaars en indexen leidt, dan leidt wederkerigheid—echte wederkerigheid—tot waardecreatie van onderaf.

Ik denk niet dat het volgende tijdperk in internet gaat over opschalen. Ik denk dat het gaat over het uitzoeken hoe we waarde uit gaan wisselen in plaats van waarde te onttrekken.

We staan op een kruising. We hebben nu de mogelijkheid om te optimaliseren onze systemen, onze technologieën, en onze muntstelsels voor mensen, in plaats van mensen voor hen te optimaliseren.

Ik smeek u dat te doen. I verwacht dat het resultaat u gelukkig en rijk maakt.

Dank u.

Howard Rheingold over samenwerken

:””’Nederlandse ondertiteling bij TED in behandeling—nog even geduld a.u.b.””’

Ik ben hier om uw hulp in te roepen om het verhaal over hoe de mens en andere schepsels dingen voor elkaar krijgen te hervormen.

Hier is het oude verhaal. We hebben al een beetje over gehoord. ”’Biologie is oorlog”’ waarin alleen de sterksten overleven. Bedrijven en naties slagen alléén door het verslaan, vernietigen en domineren van de concurrentie.

”’Politiek gaat over het winnen van jouw kant ten koste van alles”’. Maar ik denk dat we het prille begin van een nieuw verhaal kunnen zien ontstaan. Het is een vertelling verspreid over een aantal verschillende disciplines waarin samenwerking, collectieve actie en complexe afhankelijkheden een belangrijkere rol spelen.

En de centrale, maar niet allerbelangrijkste rol van concurrentie en het overleven van de sterkste krimpt een beetje om ruimte te maken.

Ik begon na te denken over de relatie tussen communicatie, media en collectieve actie toen ik Smart Mobs schreef en ontdekte dat ik erover na bleef denken nadat klaar was met het boek.

Als je terugkijkt hebben menselijke communicatiemedia en de manieren waarop we ons sociaal organiseren al lange tijd gecoëvolueerd. Mensen hebben zeer veel langer geleefd dan de ongeveer 10.000 jaren van gevestigde agrarische beschaving.

In kleine familiegroepen vangen nomadische jagers konijnen en verzamelen ze voedsel. De vorm van rijkdom in die dagen was voldoende voedsel om in leven te blijven. Maar op een gegeven moment kwamen ze samen om in een groter verband te jagen. En we weten niet precies hoe ze dit deden.

Toch hebben ze enkele collectieve actieproblemen moeten oplossen. Het heeft geen zin om op mastodonten te jagen terwijl je met andere groepen vecht.

Nogmaals, we hebben geen idee maar het is duidelijk dat een nieuwe vorm van rijkdom moest ontstaan. Meer eiwit dan een jagersfamilie kan eten voordat het verrot.

Dat riep de sociale vraag op waarvan ik geloof dat het nieuwe sociale vormen heeft opgeleverd. Hebben de mensen die dat mastodontenvlees aten iets te danken aan de jagers en hun families? En zo ja, hoe regelden ze dat dan?

Nogmaals, we kunnen het niet weten, maar we zijn er behoorlijk zeker van dat hierin een bepaalde vorm van symbolische communicatie betrokken moest zijn. Natuurlijk leidde de landbouw tot de eerste grote beschavingen de eerste steden van modder en steen, de eerste rijken.

En het waren de beheerders van deze rijken die mensen begonnen in te huren om het graan en de schapen en de wijn die verschuldigd was bij te houden En de belastingen die daarvoor verschuldigd waren door markeringen te zetten, destijds markeringen op klei.

Niet lang daarna werd het ”’alfabet”’ uitgevonden. En dit krachtige gereedschap was voor duizenden jaren gereserveerd voor de elite van beheerders die de rekeningen voor de rijken bijhielden. En toen maakte en andere communicatietechnologie nieuwe media mogelijk.

De ”’drukpers”’ was een feit en in decennia werden miljoenen mensen geletterd. En vanuit geletterde bevolking onstonden nieuwe vormen van gezamelijke actie in de gebieden van kennis, religie en politiek. We zagen wetenschappelijke revoluties, de protestantse reformatie, constintutionele democratieën die daarvoor niet mogelijk waren.

Niet gecreëerd door de drukpers maar mogelijk gemaakt door de collectieve actie die ontstaat uit alfabetisme. En wederom onstonden nieuwe vormen van rijkdom. Nu is handel oud. ”’Markten zijn zo oud als kruispunten”’.

”’Maar kapitalisme zoals we het kennen is maar een paar honderd jaar oud”’, mogelijk gemaakt door coöperatieve regelingen en technologieën, zoals bedrijven met gemeenschappelijke aandeelhouders, gedeelde aansprakelijkheidsverzekering en dubbel boekhouden.

Nu zijn deze technologieën natuurlijk gebaseerd op het Internet. En in het veel-op-veeltijdperk is elke PC een drukpers, een zendstation, een gemeenschap of een marktplaats. ”’Evolutie neemt in snelheid toe”’.

Sinds kort maakt deze kracht zich los van de PCs en springt van de desktops. En zeer zeer snel zullen we een belangrijk deel, zo niet de meerderheid van het menselijk ras rond zien lopen met supercomputers verbonden met snelheden groter dan wat wij vandaag beschouwen als breedband.

Toen ik op op onderzoek ging naar gezamelijke actie spreekt de voornaamste literatuur over wat sociologen “”’sociale dilemma’s”’” noemen. Er zijn een aantal mythische verhalen van sociale dilemma’s.

Ik zal er twee bespreken: het ”’dilemma van de gevangene”’ en de ”’tragedie van de meent”’. Toen ik er met Kevin Kelly over sprak verzekerde hij mij dat iedereen in dit publiek de details wel kent van het dilemma van de gevangene. Dus zal ik dat zeer zeer kort bespreken. Als je daar meer vragen over hebt, vraag Kevin Kelly. (gelach)

Het dilemma van de gevangene is eigenlijk een verhaal dat bovenop een wiskundige matrix uit de speltheorie ligt uit de vroege jaren van het denken over kernoorlog: twee spelers die elkaar niet kunnen vertrouwen. Laat me zeggen dat ”’elke ongedekte transactie een goed voorbeeld van het dilemma van de gevangene is”’. Persoon met de goederen, persoon met het geld, omdat ze elkaar niet kunnen vertrouwen wisselen ze niets uit. Geen van beiden wil de eerste zijn of ze krijgen het lid op de neus. Maar beiden verliezen ze, want ze krijgen niet wat ze willen. Als ze het maar eens kunnen worden, als ze het dillemma van de gevangene kunnen omzetten in een andere beloningsmatrix, een verzekeringsspel genoemd, dan konden ze door.

20 jaar geleden gebruikte Robert Axelrod het dilemma van de gevangene als de toets voor de biologische vraag: Als wij hier zijn omdat onze voorouders zulke felle concurrenten waren, hoe bestaat samenwerking dan ooit? Hij begon een computertoernooi voor mensen om strategieën voor het dillema van de gevangene in te dienen en ontdekte, tot zijn grote verbazing, dat een zeer zeer eenvoudige strategie won. Het won het eerste toernooi en, zelfs nadat iederen wist dat het won, won het het tweede toernooi. Dit staat bekend als ”’oog-om-oog”’.

Een ander economisch spel dat mogelijk minder bekend is dan het dillemma van de gevangene is het ”’ultimatumspel”’. Dat is ook een zeer interessante toets van onze aannames over de manier waarop mensen economische transacties doen. Zo wordt het spel gespeeld.

Er zijn twee spelers. Ze hebben het spel hiervoor nog nooit gespeeld. Ze zullen het spel niet nog een keer spelen. Ze kennen elkaar niet. En ze zijn, in feite, in gescheiden ruimtes. De eerste speler krijgt honderd dollar aangeboden en wordt gevraagd een verdeling voor te stellen: 50/50, 90/10. Wat die speler ook wil voorstellen.

Of de tweede speler accepteerd de verdeling, en beide spelers worden uitbetaald en het spel is voorbij, of verwerpt de verdeling en geen van de twee spelers wordt uitbetaald en het spel is voorbij. Nu vertelt de fundamentele basis van neoklassieke economie dat het irrationeel is om een dollar te verwerpen omdat iemand in een andere ruimte die je niet kent 99 dollar krijgt.

Echter in duizenden experimenten met Amerikaanse, Europese en Japanse studenten wijst een belangrijk percentage elk bod af dat niet dicht bij 50/50 ligt. En ondanks dat ze waren doorgelicht en het spel niet kenden en daarvoor nooit gespeeld hadden leken ze dit van nature te weten. omdat het gemiddelde voorstel verrassend dicht bij 50/50 lag.

Het interessantse stuk toont zich recentelijker toen antropologen dit spel meenamen naar andere culturen en ontdekten, tot hun verrassing, dat de kap-en-brand landbouwers in de Amazone, of nomadische grasboeren in Centraal-Azië, of een dozijn andere culturen — elk radikale verschillende ideeën over billijkheid hadden. Dit suggereert dat, in plaats van een natuurlijk gevoel voor billijkheid, ergens de basis van ons economische transacties beïnvloed wordt door onze sociale instellingen— of we dat nou weten of niet.

Het andere voorname verhaal van sociale dilemma’s is de ”’tragedie van de meent”’. Garret Hardin gebruikte dit om over overbevolking te praten in de late zestiger jaren. Hij gebruikte het voorbeeld van een gemeenschappelijk grasland waar elke persoon, eenvoudigweg om hun eigen veestapel te maximaliseren, leidde tot overbegrazing en de uitputting van de bron.

Hij trok de nogal mistroostige conclusie dat mensen onvermijdelijk elke gemeenschappelijke bronnen zullen plunderen wanneer mensen in het gebruik ervan niet beperkt kunnen worden.

Eleanor Ostrom, een politieke wetenschapper stelde in 1990 de interessante vraag die elke goede wetenschapper dient te vragen: is het echt waar dat de mens altijd haar meent zal plunderen? Ze ging op onderzoek naar welke gegevens ze kon vinden. Ze bekeek duizenden gevallen waarin mensen deelden in stroomgebieden, bosbouw en visserijen en ontdekte dat, ja, geval voor geval vernietigde de mens de meent waarvan ze afhankelijk waren. Maar ze vond ook veel gevallen waarin mensen het dilemma van de gevangene wisten te ontvluchten. ”’De tragedie van de meent is in feite het dilemma van de gevangene met meerdere spelers”’. Ze zei dat mensen alleen gevangenen zijn als ze zichzelf zo beschouwen.

”’Ze ontsnapten door instellingen voor collectieve actie te creëren”’. En ze ontdekte, volgens mij heel interessant, dat er bij die instellingen die werkten een aantal gemeenschappelijke ontwerpprincipes hadden en die principes leken te ontbreken bij de instellingen die niet werkten.

Ik ga snel over een aantaal disciplines. In biologie worden de begrippen van symbiose, groepselectie en evolutionaire psychologie omstreden, dat is zeker. Maar er is zeker geen belangrijk debat meer over het feit dat coöperatieve regelingen zich van een perifere rol naar een centrale rol hebben verplaatst in biologie. Van het niveau van de cel naar het niveau van de ecologie.

Nogmaals, ons begrippen van individuen als economische wezens hebben zich omgedraaid. Rationele zelfinteresse is niet altijd de dominante factor. In feite zullen mensen handelen om bedriegers te bestraffen, zelfs als dat henzelf wat kost.

Onlangs toonden neurofysiologische maatregelen dat mensen die bedriegers in economische spelen bestraffen activiteiten vertonen in de beloningcentra van het brein. Dit liet een wetenschapper verklaren dat ”’altruïstische bestraffing wel eens de lijm kan zijn die samenlevingen samenhoudt”’.

Nu, ik heb het gehad over hoe nieuwe vormen van communicatie en nieuwe media in het verleden hielpen om nieuwe economische vormen te creëren. Handel is oud. Markten zijn zeer oud. Kapitalisme is redelijk recent. Socialisme onstond als een reactie hierop. En toch wordt er heel weinig gesproken over hoe de volgende vorm kan ontstaan.

Jim Surowiecki vermelde kort Yochai Benkler’s rapport over ”’open source”’, verwijzend naar een nieuwe productievorm: ”’peer-to-peer productie”’.

Ik wil dat je onthoudt dat, als in het verleden, nieuwe vormen van samenwerking, mogelijk gemaakt door nieuwe technologieën, nieuwe vormen van rijkdom creëerden, we wel eens naar weer een andere economische vorm kunnen bewegen. die belangrijk verschilt van de vorige.

Laten we eens kort naar wat bedrijven kijken. IBM, weet je, HP, Sun— sommigen als meest felle concurrenten in de IT-wereld maken hun software open source en maken hun portfolio aan patenten beschikbaar voor de meent.

Eli Lilly—in wederom een fel concurrerende farmaceutische wereld— heeft een markt gecreëerd voor oplossingen voor farmaceutische problemen.

Toyota, in plaats van haar leveranciers als marktplaats te behandelen, behandelt ze als een netwerk en traint ze om beter te produceren, zelfs ondanks dat ze hiermee ook betere voor haar concurrenten produceren.

Nu doet geen van deze bedrijven dit uit altruïsme. Ze doen dit omdat ze leren dat een bepaalde manier van delen in hun zelfinteresse is.

Open source-productie heeft ons laten zien dat wereldklasse software, zoals Linux en Mozilla, gemaakt kan worden zonder de bureaucratische structuur van de firma en zonder de prikkels van de marktplaats zoals we die kennen.

Google verrijkt zichzelf door duizenden bloggers te verrijken door AdSense.

Amazon heeft haar applikatie programmeerinterface opengesteld voor 60,000 ontwikkelaars, ontelbare Amazon winkels.

Ze verrijken anderen, niet vanwege altruïsme, maar als een manier om zichzelf te verrijken.

Ebay heeft het dilemma van de gevangene opgelost en een markt gecreëerd die niet zou hebben bestaan door het creëeren van een terugkoppelmechanisme dat het dilemma van de gevangene omzet in een verzekeringsspel.

In plaats van “geen van ons kan de ander vertrouwen dus dienen we suboptimale keuzes te maken” is het “”’jij bewijst mij dat je betrouwbaar bent en ik werk mee”’.”

Wikipedia heeft duizenden vrijwilligers om een gratis encyclopedie te maken met anderhalf miljoen artikelen in 200 talen in slechts enkele jaren.

We hebben gezien dat ThinkCycle het NGO’s in ontwikkelingslanden mogelijk heeft gemaakt om problemen op te laten lossen door design studenten over de hele wereld, inclusief iets dat nu voor noodhulp voor tsunami wordt gebruikt.

Het is een mechanisme voor rehydratatie van choleraslachtoffers dat zo eenvoudig is om te gebruiken dat analfabeten getraind kunnen worden om het te gebruiken.

BitTorrent verandert elke ‘aflader’ in een ‘oplader’ waarmee het systeem efficiënter wordt naarmate het meer wordt gebruikt.

Miljoenen mensen hebben hun desktop computers beschikbaar maken wanneer ze ze niet gebruiken en ze via het internet samen te binden tot een supercomputer collectief die het probleem van eiwitvouwen voor medisch onderzoekers oplost. Dat heet Folding at Home bij Stanford.

Om codes te kraken.

Om leven te zoeken in de ruimte.

Ik denk dat we nog niet genoeg weten. Ik denk dat we nog maar net begonnen zijn met te ontdekken van de grondbeginselen zijn. Maar ik denk dat we daarmee kunnen beginnen. En ik heb niet genoeg tijd om ze allemaal te bespreken. Maar denk eens na over zelfinteresse. Dit gaat allemaal over zelfinteresse en leidt tot meer.

In El Salvador namen beide zijden die zich terugrokken uit de burgeroorlog beslissingen die zich bewezen als een spiegeling van het dilemma van de gevangene.

In de US, in de Filipijnen, in Kenia, over de hele wereld hebben burgers politieke protesten en haal-de-stemmen-op-campagnes met mobiele apparaten en SMS zelfgeorganiseerd.

Is een Apolloproject van samenwerking mogelijk?

Een transdisciplinair onderzoek van samenwerking?

Ik geloof dat de beloning heel groot zal zijn. Ik denk dat we moeten beginnen om dit terrein in kaart te brengen zodat we over de disciplines heen hierover kunnen praten. En ik zeg niet dat het begrijpen van samenwerking ervoor gaat zorgen dat we betere mensen worden. En soms werken mensen samen om slechte dingen te doen. Maar ik help je eraan herinneren dat een paar honderd jaar geleden mensen hun geliefden zagen sterven van ziekten waarvan ze dachten dat ze veroorzaakt waren door zonde of vreemdelingen of boze geesten.

Decartes zei dat we een volledige nieuwe manier van denken nodig hebben. Toen de wetenschappelijke methode voorzag in een nieuwe manier van denken en biologie aantoonde dat micro-organismen ziekte veroorzaakten werd het leed vezacht. Welke vormen van leed kunnen verzacht worden, welke vormen van rijkdom kunnen gecreëerd worden als we een beetje meer van samenwerken zouden weten?

Ik denk dat deze transdisciplinaire verhandeling niet automatisch gaat gebeuren. Het gaat inspanning vereisen.

Daarom roep ik jou op om mij te helpen dit samenwerkingsproject te starten.

Dankjewel.

(Applaus)

Stroomgeld

Geld moet niet rollen, geld moet stromen. Met ‘”’stroomgeld”’’ vergroot je de omzetsnelheid van geld, en daarmee werkgelegenheid, duurzaamheid en [[samenlevenskunst]].

stroomgeldgrafiek-500

‘Stroomgeld’ is een ander woord voor vertragingsrente of ‘demurrage’. Demurage is een woord dat teruggaat naar de praktijk van de spoorwegen om een vergoeding te berekenen voor het laten stilstaan van een treinwagon. In de scheepvaart wordt voor te lang stillingende schepen ook ‘overliggeld’ berekend.

De rente of interest in ons huidige geldsysteem heeft last van [[renterot]] en bevordert het oppotten van geld. Dit gaat ten koste van zaken zoals werkgelegenheid. Stel dat je nou eens voor dat je ”’negatieve rente”’ hebt over je spaartegoed.

“Stroomgeld” verder lezen

Hiepergroei

”’Hiepergroei is het stijle gedeelte van de S-curve”’ die de meeste jonge, nieuwe markten, industrieën en samenwerkingsverbanden ervaren op een bepaald moment. Voorbeelden zijn er te over: Wikipedia, Hyves, iPod, iPhone, YouTube, Google, TomTom. En oudere voorbeelden zijn er natuurlijk ook, veelal technologisch van aard: telefoon, radio, televisie, internet, mobiele telefonie.

Hiepergroei overleef en katalyseer je door strikte handhaving van een aantal basisregels:
#Eerst aantrekken, dan pas vragen stellen.
#Innoveer zorgvuldig.
#Organiseer zoals Starbucks.
#Beslissers dichtbij de actie.
#Koester ondernemingszin.

Omarm de organisatie, praktijken en processen om als leider op de top van de S-curve boven te komen.

===Eten of gegeten worden gebeurt in een flits===
”’Hiepergroei is bijna voorbij voor je er erg in hebt”’ is één van de lessen. Een groei van 20% naar 80% marktpenetratie in minder dan drie jaar is het huidige patroon. Die groeicurves zijn zich echter aan het versnellen. Diezelfde hiepergroei vind langzaam en zeker steeds sneller plaats.

Een tweede les is de ervaring dat ”’hiepergroei jouw onderneming je óf vermoordt, óf het veel sterker maakt”’—eten of gegeten worden. Symptomen van hiepergroei herken je aan:
*een schier onaflatende reeks van crisisvergaderingen en paniekbeslissingen;
*tekort aan personeel;
*tekort aan capaciteit;
*advertentiecampagnes die in slechts drie dagen in elkaar gesleuteld worden in de laatste week voor de lancering van een nieuwe dienst;
*en zo voort.

Jonge ondernemeningen komen vaak zonder al te veel kleerscheuren door deze periode heen door hun ”’tomeloze energie, wendbaarheid en flexibiliteit”’. Interventies van de leiding kunnen snel en doeltreffend doorgevoerd worden in deze ”’vliegensvlugge chaorganisaties”’. De ”’terugkoppellussen zijn nog lekker kort”’ zodat er weinig vertraging is tussen de wens om koersverandering door te voeren en het de uitvoering ervan.

Grotere organisaties zijn hierbij vaak in het ”’nadeel door organisatorisch erfgoed”’ dat ze in de loop der tijd hebben opgebouwd en ”’het geheel traag en stroperig”’ maakt. Herstel en bijsturen verloopt vaak veel trager, als het al hersteld kan worden. Door interne politiek en strijdige belangen zakt de wagen tot aan de assen in de modder. Zodra je stopt om je problemen te fixen wordt je links en rechts ingehaald door de realiteit en je concurrenten.

Echter niet getreurd. ”’Hiepergroei kan ook werken bij grotere, bestaande en vaak beursgenoteerde ondernemingen”’. Als je de hiepergroei wilt overleven en sterker uit de bus wilt komen, kan je dat maar beter doen met het vooruitzicht op de juiste soorten organisatie, praktijken en processen.

===Eerst aantrekken, dan pas vragen stellen===
In de meeste gevalen wordt het marktaandeel bepaald tijdens de fase van hiepergroei. Zodra de groeisnelheid afneemt en de leiders boven zijn komen drijven, verandert er weinig meer in de verdeling. Daarom begint marktleiderschap met een sterke focus op het ”’zo snel mogelijk vangen van zo veel mogelijk marktaandeel”’.

Daar heb je geen ideaal bedrijfsmodel voor nodig. Een die goed genoeg is om zoveel mogelijk betalende klanten te lokken is prima. Enkele ”’eenvoudig te begrijpen metrieken”’ zoals het aantal gebruikers of het aantal leden zijn ruimschoots voldoende om het resultaat te meten. Het heeft weinig zin om een perfecte mix van producten en diensten samen te stellen die gemeten worden door een wirwar van bedrijfsindicatoren en een fijnafgestemde bedrijfsstrategie als je concurrenten alle klanten opslokt. Bovendien heb je de gegevens gewoon niet om je bedrijfsmodel te optimaliseren in het eerste jaar van hiepergroei.

Je belangrijkste uitdaging is om producten en diensten daadwerkelijk te kunnen leveren aan je nieuwe klanten. ”’Klanten winnen, behouden en groeien”’ is de juiste volgorde. ”’Centraal beheer van alle projecten is daarbij dodelijk”’ vertragend en uitermate kostbaar. ”’Vertrouw erop”’ dat de zwerm van partners en deelgevers geen misbruik maakt van de situatie. Dat is natuurlijk een risico, maar op enkelen na blijken meesten blijken ook daadwerkelijk te vertrouwen te zijn. Daardoor heb je ”’weinig controle”’ over de projecten en dat voelt niet voor iedereen lekker. Het is echter de enige manier.

Zodra je op het juiste spoor zit kwa hiepergroei kan je je langzaam en zeker voorbereiden op de posthiepergroeiperiode door te anticiperen op efficiency en optimalisatie van het bedrijfsmodel, de organisatie en haar processen. De metriek uitbreiden zodat ook ”’rendement”’ een rol gaat spelen in het spel is dan op zijn plaats. Een hiepergroeiperiode kent een lange aanlooptijd, enkele intense seizoenen van hiepergroei en vervolgens een stabilisering en optimalisering van de markt.

”’Magneetwerking”’—De aandacht voor toegevoegde waarde voor alle spelers in het ecosysteem en de focus op het behouden en groeien van klanten verankert de tweede helft van de hiepergroei en ”’voedt de veerkracht van het geheel”’. Daarnaast levert het een ”’steeds groter wordende aantrekkingskracht”’ op klanten en toeleveranciers die nu nog bij anderen zitten.

Richt de aandacht op het verder optimaliseren van het rendement tegen het einde van de hiepergroei, zodra de markt volwassen is geworden. Maak onderscheid tussen kern- en contextactiviteiten en besteed de laatste uit aan externe partners. Optimaliseer het bedrijfsmodel en bijbehorende ecosysteem als geheel. De grootste groeiperiode is voorbij en de belangrijkste spelers zijn bekend.

===Innoveer zorgvuldig===
Trap niet in de val van te ver vooruitkijken of te ver voor de muziek uitlopen, met name als het om technologie gaat. De volgende golf is namelijk alweer in opkomst. Gisteren sprak iedereen over The Secret. De dag daarvoor ging elk gesprek over What the bleep?. En daarvoor ging het over Emotionele Intelligentie. En vandaag gaat het over Business Spiritualiteit, ‘Agile’, ‘Lean’ en ‘Craftmanship’.

Uiteraard is het afstemmen op belangrijke (technologische) trends van belang. Uitwijden over de strategische gevolgen van toekomstige technologie is niet vaak een activiteit van de leiders die overblijven na hiepergroei. ”’Richt je aandacht daarom op die zaken waarvan de markt of samenleving de smaak te pakken heeft”’. Toekomstige zaken zijn nog enkele jaren ver weg en als je jouw aandacht daarop richt mis je vandaag een aantal unieke kansen die er voor kunnen zorgen dat jij een van de nieuwe leiders bent.

”’Innovatie is 10% inspiratie en 90% imitatie”’. Neem regelmatig een kleinschalige lokale proef op de som met toekomstige technologie om te ontdekken welke veelbelovende ontwikkelingen zinnig zijn te integreren in de huidige situatie. Kleine investeringen met weinig risico houden je scherp. Kortom, ”’laat je niet afleiden door de kristallen bol”’.

===Organiseer zoals Starbucks===
Er zijn drie dingen belangrijk tijdens hiepergroei: ”’standaardisatie, standaardisatie en standaardisatie”’. Standaardiseer technologie, organisatiestructuren, bedrijfsprocessen en IT zoveel mogelijk en tot in alle uithoeken van je ecosysteem. Het maakt het geheel ”’voorspelbaar, schaalbaar, wendbaar en evolueerbaar”’.

Er ontstaat een gemeenschappelijke woordenschat en gereedschapskist waar je naar verhouding weinig omkijken naar hebt. Het levert je tijd op om je te richten op je primaire doel: klanten aantrekken. Zelfs als de processen inefficiënt zijn, of de instrumenten duur, dan nog is standaardisatie te verkiezen boven een wirwar van zeer specialistische oplossingen. Je krijgt op deze manier ”'differentiatie door standaardisatie”’.

Starbucks, McDonald’s, Australian Homemade, Apple Store werken allemaal en zeer succesvol met zo’n franchiseformule. Diezelfde kenmerken kan je ook binnen je eigen toko invoeren ter voorbereiding op hiepergroei.

Als iedereen dezelfde instrumenten gebruikt, dezelfde kantoor- of winkelinrichting heeft, dezelfde huisstijl gebruikt, dezelfde maandrapportage, dezelfde formaten voor rapporatages, dezelfde klantsystemen en dezelfde metrieken gebruikt ”’voelt iedereen zich overal thuis”’. Het geheel lijkt op een ”’interne franchisingconstructie”’, en dat is het in feite ook. Het is de olie in de communicatie.

Een beukenboom met meer dan een miljoen beukenblaadjes die allemaal op elkaar lijken maar waarvan er geen twee hetzelfde zijn. Het voorziet in een ”’gemeenschappelijke lijm”’ die het geheel bij elkaar houdt en de snelheid van groei en ontwikkeling versterkt en leidt tot een sterk merk met bijbehorende persoonlijkheid en identiteit.

Mensen die van de ene plek naar de andere verhuizen treffen daar dezelfde infrastructuur aan. ”’Alles is uitwisselbaar”’ en mensen zijn ook na een verhuizing weer direct inzetbaar. Gemeenschappelijke systemen en processen houden de snelheid erin.

Standaardiseer de protocollen voor communicatie en zakendoenen zorg ervoor dat de gegevens voor iedereen hetzelfde betekenen en razendsnel geanalyseerd kunnen worden zodat de juiste beslissingen snel en doeltreffend gemaakt kunnen worden.

Tijdens hiepergroei is er geen tijd voor de jaloerse bescherming van de eigen beslisrechten en de eigen niet-uitwisselbare systemen.

”’Overnames en fusies tijdens hiepergroei zijn ook uit den boze”’. Tegen de tijd dat je de overeenkomst hebt getekend, laat staan geïntegreerd, om nog maar te zwijgen van de cultuurbotsing, ben je ingehaald en ziet de concurrent jou in zijn achteruitkijkspiegel, terwijl hij lachend toekijkt waneer jouw klanten bij hem aan boord springen. ”’Een infrastructuur die werkt als één geheel is de perfecte voedingsbodem voor hiepergroei”’.

Wees meedogenloos liefdevol en gedisciplineerd in de handhaving van eenvoud en schaalbaarheid ter voorbereiding en tijdens hiepergroei. Dat is niet altijd de goedkoopste oplossing, maar dat is geen probleem tijdens hiepergroei. Het ”’rendement op deze investering verschijnt in exponentiële mate”’ zodra je als een van de leiders overblijft in de volwassen markt. Vasthoudendheid loont.

===Beslissers dichtbij de actie===
Zodra de hiepergroei leidt tot opschaling met geografische verspreiding, waarbij dezelfde infrastructuur voor organisatie, informatie en processen voorwaardelijk aanwezig is, dienen ook lokaal telkens de juiste beslissingen en keuzes gemaakt te worden—beslissers dichtbij de actie. Je loopt anders een grote kans op beslissingsverlamming. Dit kan gebeuren doordat de bevoegdheid tot het maken van soms kleine keuzes die standaard voor iedereen gelden bij lokale leiders blijft hangen.

Andersom gebeurt ook. Voor voor de hand liggende beslissingen verwijst de lokale leider toch telkens naar het hoofdkwartier, terwijl ze ook lokaal zinnig genomen kunnen worden. Als je zelfs voor de keuze van toiletpapier het hoofdkwartier moet raadplegen komt het geheel piepend en knarsend tot stilstand.

”’Beslissingsverlamming kan je je absoluut niet veroorloven”’ tijdens hiepergroei. Maak daarom direct duidelijk wie wat kan beslissen en tot welk nivo. De grootste taak daarbij is het definiëren van de rol van het hoofdkwartier.

Ook hier komt weer model gebaseerd op franchising om de hoek kijken. Het hoofdkwartier richt zich primair op drie functies:
#het zetten van meetbare stragische doelen—zich ervan verzekerend dat iedereen ze begrijpt;
#het goedkeuren en volgen van budgetten en uitgaven;
#het maken van organisatiebrede afspraken—met name voor communicatie en richting.

Als regionale leiders het nodig vindt nieuwe deelgevers of partners aan te trekken kan ze dat lokaal doen zolang ze haar doelen maar behaalt. Bijna alle operationele beslissingen worden overgelaten aan de discretie en wijsheid van de lokale mensen.

Bijna iedereen in de organisatie kan het gevoel hebben het recht hebben om te ondersteunen bij het nemen van een beslissing. Sommigen zullen uiteindelijk moeten leven met de gevolgen van elke beslissing. Regel het daarom zo dat diegenen die rechtreeks met welke beslissing dan ook moeten leven de voornaamste beslissers voor die beslissing zijn. Gebruik instemming (consent) als basis voor het maken van die keuzes.

Voorkom sjoemelen en toets elke keuze tegen de drie tot vijf waarden voor de groep en de beginselen en vraag jezelf en elkaar af: voelt het goed? klopt het? werkt het? Geef aan in hoe en in welke mate de keuze bijdraagt aan symbiose. Raadpleeg bij twijfel de codex en stel een wijze dwaas die uitgenodigd wordt om scherpe en gewetensvolle vragen te stellen vanuit een onschendbare positie. beloon klokkenluiders die bij nader onderzoek terecht aan de bel blijken te hebben getrokken.

Laat de top hierbij als leidend voorbeeld dienen door de elke ontdekte oneerlijkheid aan het licht te brengen en de daders daarvan meedogenloos liefdevol te straffen. Neem als basishouding echter die van vertrouwen aan. In de situatie van hiepergroei heb je namelijk helemaal geen tijd om als politieman op te treden. In de praktijk blijkt dit prima te werken. In het algemeen houdt iedereen zich aan de hoge ethische standaarden die gedeeld worden door de zwerm.

De meesten hebben een hekel aan corruptie en sabotage en bijten de hand die hun voedt niet.

De beslissers dichtbij de actie maakt het geheel enorm slagvaardig en bespaart veel tijd doordat beslissingen niet meer verwezen worden naar anderen en snel kunnen worden genomen. Het zorgt ervoor dat lokale kansen die bijdrage aan het doel van het grotere geheel direct opgepakt en omarmt kunnen worden. Naast het feit dat ze bijdragen aan het grotere balang dragen ze ook direct bij aan de lokale reputatie en individueel ondernemerschap. Het vergroot de zelfverzekerheid en zet aan tot pro-actie van alle betrokkenen. Het begeestert en geeft energie.

Veel kansen die op deze wijze succesvol blijken te zijn worden als een lopend vuurtje overgenomen door de andere organen van de chaorganisatie. De innovatiekracht en het scheppend vermogen van de chaorganisatie en haar ecosysteem nemen hierdoor exponentieel toe.

Uiteindelijk leidt het tot een enorme aantrekkingskracht voor andere kandidaten om zich aan te willen sluiten. Ze willen gewoon hier werken of voor je werken omdat ze zien en weten dat ze hier dingen gedaan krijgen.

Diezelfde aantrekkingskracht lokt ook een stormvloed van klanten die afkomen op het succes van de toegevoegde waarde en betekenis die jij brengt.

Zo ontstaat een zichzelf versterkende terugkoppellus van meer klanten, meer deelgevers, meer toeleveranciers, en het ecosysteem slingert zich in het oog van de tornado.

===Koester ondernemingszin===
Als je beslissers dichtbij de actie aanjaagt, werk dan ook aan ondernemingszin. Jij kiest en doet. Je bent wat je doet. Omarm het principe van succes door fouten en neem voortdurend de proef op de som. Als het niet werkt laat je het los en onderneem je iets anders zolang je maar kan laten zien dat het de tweede of derde keer wel werkt.

Sterker nog, verhef succes door fouten tot standaard en beloon het door budgetten vrij te maken voor experimenten. Stel een prijs in voor de fout van de week zodat de onterechte angst voor het maken van fouten volledig verdwijnt. Lopen is ook voortdurend een klein beetje voorovervallen heeft de wetenschap ontdekt. ”’Maak het falen in kleine stappen een tweede natuur”’. Dat is precies de cultuur die je wilt in hiepergroei.

Alleen daardoor leer je snel en slagvaardig en ben je in staat om snel en doeltreffend onderscheid te maken tussen zaken die wel en niet werken. Neem de zorg die mensen hebben over wat er met ze gebeurt als ze falen weg zodat ze zelfstandig keuzes kunnen maken en lef krijgen. ”’Zo wordt je voortdurend beter in het beter worden”’. Google gaat daarin zelfs zo ver dat iedereen 20% van zijn of haar tijd volledig naar eigen inzicht mag besteden. Dat heeft al tot heel veel innovaties geleid zoals Orkut, een systeem voor sociaal netwerken, en Google Maps.

Essentieel is dat ”’alle communicatie transparant”’ is en dat iedereen met elkaar kan cummuniceren. organiseer zoals Starbucks schept al een rijke gemeenschappelijke basis voor communicatie. Aangevuld met digitale instrumenten zoals wiki’s, weblogs, sociale netwerken en postlijsten voorziet het deze communicatie van de nodige zuurstof en ”’breekt organisationele silos af”’ tot op de grond en voorkomt later veel vingerwijzingen.

Zo kunnen deelgevers bij de klantendienst vroegtijdig op de hoogte raken van de aanstaande productlancering en zich goed voorbereiden op de diensten die straks van ze gevraagd worden door de markt. Ook hun ervaringen kunnen vroegtijdig voorkomen dat bepaalde zaken worden gelanceerd die later blijken enorm veel onderhoudskosten met zich mee te brengen en daarmee het rendement drastisch te verlagen.

Organiseer elk seizoen een alle hens aan dek die bestaande ecosysteembrede problemen en wensen voor iedereen onder de aandacht brengt en daarvoor oplossingen en actieplannen verzint. Talloze werkvormen zoals open ruimte, bliksempraat en wereldcafé faciliteren een zinderend creatieve en open manier van communiceren, probleemoplossen en innoveren.

Verbeter het delen en de samenhang en consistentie van informatie door de resultaten van vierwekelijkse terugblikken terug te koppelen naar alle deelgevers van het ecosysteem.

Publiceer makkelijk toegankelijke informatie over de zaak, de strategie, het grootse gevaarlijke gedurfde doel en sleutelprojecten van de zwerm. Koester functionele projecten die de verschillende organen overstijgen op alle niveaus en moedig actieve deelname in project- en werkgroepen aan. Pas de inrichting en het meubilair aan aan deze open cultuur van cocreatie.

De kunst is om in alle communicatie deze houding van liefde en lef te versterken en aan te geven hoeveel je die individuele vaardigheden en besluitvaardigheid waardeert, waarbij je de aandacht richt op het oppakken van de ”’natuurlijke hunkering naar kansen en succes”’.

Presenteer modellen van wat je verwacht dat iedereen doet. vier succes regelmatig en beloon de acties waarvan je vindt dat ze een voorbeeld van de cultuur die je nastreeft. Nodig iedereen uit voorbij te gaan hun primaire functie zodat ze zich echt deelgever van de chaorganisatie voelen en werken om te verbeteren door nieuwe ideeën te implementeren.

Zet je hele ecosysteem in om te co-innoveren en cocreëren en neem eervolle vermeldingen op in communicatie naar het veld. Wees verbaasd over de innovatie- en scheppingskracht van jouw ecosysteem. Uit alle hoeken en gaten komen de ideeën naar je toestromen. Sommigen daarvan zijn de juweeltjes die het ecosysteem jarenlang zullen ”’verrijken en veerkracht”’ geven.

”’Flow ten top”’—De hele cultuur die zo ontstaat levert een ”’uitermate vruchtbare grond”’ op voor het schitteren van individuen in het ecosysteem. Hierpgroei lijkt op de snelheidssporten zoals surfen, Formule 1 racen en afdaling skieën. In die sporten vecht je niet met het momentum, maar leer je juist mee te gaan met de krachten. Je wordt ”’één met het geheel”’. Je bent ”’zowel gefocused als relaxed”’. In plaats van voorspellen en controle ben je bezig met sturen en meebewegen en maak je op hoge snelheid keuzes op basis van betekenisvolle impulsen uit de omgeving.

Maak iedereen in het ecosysteem vrij om zichzelf, en daarmee het systeem, naar eigen inzicht te laten ontplooien en ”’schep een basis van vertrouwen”’ waarop mensen de moed vinden om een gedurfde proef op de som te nemen. De leiding van het systeem is een klein team met beslissers met breed overzicht die keuzes maakt die het systeem als geheel treffen.

Hiep hiep hoera!

Natuurlijk zijn al deze praktijken en wijze lessen ingevlochten in de [[Doorbraakversneller]].

Peer-to-peer, de nieuwe beschaving en holacratie

Op 11 december 2007 hebben Gasto Vilé en ik vanuit [http://aardbron.nl Aardbron] een samenscholing georganiseerd over peer-to-peer, de nieuwe beschaving en holacratie.

Robert Daverport van [http://mindz.com Mindz] heette ons zeer gastvrij welkom bij [http://www.seats2meet.com Seats 2 Meet] in Utrecht en heeft een leuke [http://www.youtube.com/watch?v=_uGLOAne4c0 videosamenvatting] van die samenscholing gemaakt.

Cogito en Conscientia

Jos en Ellen Peters van [http://cogcon.nl/ Cogito + Conscientia] geven prachtige feedback op [[Peer-to_peer en de Nieuwe Beschaving]]. Jos schrijft:
:”Wij, Ellen en ik, kijken terug op een ”’fantastisch evenement”’. Nieuwe inzichten en nieuwe contacten zijn ons ten deel gevallen. Prachtig.”
Struinend over Cogcon’s website ervaar ik veel resonantie op het gebied van ”’wetenschap”’, ”’spiritualiteit”’, ”’emotionele intelligentie”’ en ”’rationaliteit”’. IQ, EQ, SQ en RQ in balans zo te zien.

Ik kijk uit naar het moment dat onze paden zich elkaar opnieuw kruisen en het effect daarvan.

Dank voor jullie deelgeving vorige week dinsdag!

Feedback van de deelgevers van het eerste uur

11 december organiseerden Martien en ik vanuit Aardbron onze eerste samenscholing bij Seats2Meet. In de voorbereiding werd duidelijk dat de deelnemers van onze samenscholingen geen deelnemers zijn in de oude zin van het woord. Martien begon hen deelgevers te noemen. Een stukje bevrijd van het gewone, streepten we opgelucht de term deelnemer door en spreken we vanaf dat moment van harte van deelgever.

Alle deelgevers vulden op het eind een evaluatieformulier in. Uit de evaluatieformulieren blijkt het volgende.

p2p-break-1.jpg

Energie
80% van de deelgevers gaat met meer energie naar huis en ruim 13% gaat met evenveel energie weg als zij of hij is gekomen. Net geen 7% gaat met minder energie weg.

Beeld Peer-to-Peer, Nieuwe beschaving en Holacratie
Na de samenscholing geeft 60% van de deelgevers aan dat zij tenminste een goed beeld van Peer-to-Peer en de Nieuwe Beschaving hebben. Bijna 27% is neutraal en de overige ruim 12% heeft hiervan nog geen goed beeld. Met betrekking tot Holacratie geeft eenderde aan dat zij hiervan tenminste een goed beeld hebben. De meeste deelgevers (bijna 47%) hebben noch een goed noch geen beeld van Holacratie. 20% zegt geen beeld te hebben.

Kijken naar de toekomst van organisatie en samenleving
Voor ruim eenvierde van de deelgevers is de blik naar de toekomst van organisatie en samenleving veranderd. Voor 40% is die blik niet veranderd. De overige deelgevers nemen een neutrale positie in.

p2p-break-2.jpg

Vertaling naar de praktijk van alledag
Iets meer dan de helft van de deelgevers wil weten hoe dit concept in zijn of haar dagelijks werk en leven toe te passen is. Bijna 27% hoeft dit niet te weten en 20% is neutraal over dit wel of niet willen weten.

Met betrekking tot de samenscholing is de deelgevers gevraagd of het leren van elkaar voldoende ruimte heeft gekregen, zij goede nieuwe ideeën hebben ontvangen, of zij nieuwe mensen hebben leren kennen en of ze de samenscholing als traumatisch hebben ervaren.

Voor 60% heeft het leren van elkaar voldoende ruimte gekregen; voor eenderde van de deelgevers niet. Tweederde van de deelgevers heeft goede nieuwe ideeën ontvangen, iets meer dan een kwart is hierover neutraal en bijna 7% heeft geen goede nieuwe ideeën ontvangen. Ruim de helft heeft nieuwe mensen leren kennen, bijna 7% heeft geen nieuwe mensen leren kennen. De overige deelgevers zijn neutraal. Voor geen der deelgevers was de samenscholing traumatisch.

p2p-peters.jpg

Tijd te kort
De meeste deelgevers (ruim 85%) vinden dat deze samenscholing een meerdaagse workshop verdient. De overige deelgevers vinden dit niet.

Gemiddelde score
De gemiddelde score op de 5-punts-schaal is 3,3. Hoogste gemiddelde score (4,2) is voor het met meer energie weer naar huis gaan, gevolgd door de gelijke scores (3,9) voor het ontvangen van goede nieuwe ideeën en voor de beoordeling dat deze samenscholing een meerdaagse workshop verdient.

Gouden tips
We vroegen ook naar een Gouden Tip, het was tenslotte onze eerste keer. De Gouden Tips blijken warme harten onder de riem: ga door met inspireren, doorgaan, zorg voor continuïteit van deze samenscholingen. Maar ook: (nog) meer interactie, balanceer theorie, praktijk en beleving uit.

Deelgevers van het eerste uur, dank je wel. 11 december is een wonderbaarlijke opmaat naar de volgende samenscholing geworden. Zeker met de krachtige symbolen die jullie aan het eind deelden: olympische fakkel/vuur, kaars, (Japanse) kersenbloesem en de euro. Hoofd in de wolken, voeten in de klei.

[[veelbelovend begin nieuwe beschaving|Lees ook Martien’s verslag]]

We zijn bijzonder verguld met de mooie [http://blog.mindz.com/default.asp?action=pagina&pagina=1146&taal=1&tn=1831 terugkoppeling van Jos Peters, Joke Lunsing en Maarten Visser].

Veelbelovend begin Nieuwe Beschaving

Dinsdag 11 december herinner ik me als een heel bijzondere dag. Veertien geestverwanten verzamelen zich bij Seats2Meet op Hoog Catharijne in Utrecht om onze eerste samenscholing bij te wonen. Het is nog spannend of we op tijd zullen beginnen…

Michel Bauwens komt met de trein uit Amsterdam want we hebben om acht uur met hem afgesproken op de taxistandplaats op Utrecht CS. Gaston Vilé en ik zijn er om kwart over acht, maar we kunnen Michel nergens ontdekken. Na een minuut of tien lopen we maar naar Seats2Meet. Ik loop weer terug en blijf wachten en zoeken naar Michel op de taxistandplaats. Maar Michel is in geen velden of wegen te bekennen. Ten einde raad loop ik om tien voor negen terug naar Seats2Meet, en wie kijk ik op de rug op het moment dat ik me ondraai om weg te lopen?

Jawel, Michel Bauwens. Ik ren achter hem aan, tik hem op de rug, en beiden zijn we blij elkaar te vinden. Blijkt dat we twintig minuten op minder dan 30 meter van elkaar op elkaar hebben staan wachten. Michel buiten, uit zicht, en ik binnen… Geen mobiele telefoon denk je dan? Klopt. Michel is hier in Nederland niet mobiel bereikbaar. Ineens merk je dan hoe afhankelijk je bent van dat soort “life hacking” gereedschappen.

Precies op tijd komen we bij Seats2Meet binnen, sluiten Michel’s laptop aan en kunnen we beginnen. Na een kort welkom vraagt Gaston brutaal aan de samenscholing: “Wat kom je hier doen?” Dat roept de nodige vragen en opmerkingen op. Sommigen komen om te sponsen, sommigen om te horen over peer-to-peer en de nieuwe beschaving, sommigen over onze droom, wat ons drijft. Sommigen vanwege de interactie met anderen. Er blijkt veel geestverwantschap te zitten onder de aanwezigen.

michelbauwens-in-aktie.jpg

Gaston vraagt wie zich geroepen voelt wat te zeggen. Michel komt vervolgens in actie en deelt zijn visie op peerproductie en de peereconomie. Ook dat leidt tot de nodige dialoog en interactie. Zo ontvouwt zich een boeiende morgen met vele visies, goede gesprekken en prettige meningsverschillen.

geboeid.jpg

Mindz, zuster van Seats2Meet, heeft ons ontvangen op basis van waardering achteraf. Prachtig! Geheel in de geest van onze [[aarden|beginselen]] op basis van [[geven|lekker geven]]. En bij de afsluiting van de ochtend, net voor de overheerlijk lunch, leggen we uit dat we de opbrengsten van vandaag op basis van oprechte deelgeving zullen verdelen onder Mindz, Michel, Gaston en Martien.

We leggen dat ook voor aan de deelgevers van deze mooie ochtend, en we vertellen dat we op het evaluatieformulier ruimte hebben gemaakt voor waardering achteraf. Iedereen kan aangeven wat ze de ochtend waard vinden, uitgedrukt in euro’s. Vinden ze het meer of minder waard dan de €89 die elk ervoor betaald heeft, dan krijgen ze een overeenkomstige credit- of debetfactuur.

Robert Daverport van Mindz zegt dat hij dat in het geheel van de oprechte deelgeving aan ons overlaat. Dus als Michel, Gaston en ik even later weer in de frisse buitenlucht staan hebben we een kort en krachtig gesprek over hoe we de oprechte deelgeving het beste kunnen doen.

Gezien het relatief kleine bedrag van €1.094 kiezen we voor de KISS-aanpak van ieder een kwart. Michel is tevreden met €200 netto (geen BTW voor buitenlandse transacties) en vertrouwt ons de rest van de verdeling toe. Dus Mindz en Gaston kunnen Aardbron netjes een factuur van €238,— (€200,— inclusief 19% BTW) sturen.

Thuisgekomen kijken we nieuwsgierig de evaluatieformulieren na. Tot onze verheuging vind geen van de deelgevers het minder dan €89 waard en vier deelgevers zelfs meer dan dat en geven €7, €11, €36 en €61 extra. Dus de opbrengst van de dag valt €115 hoger uit dan het verwachte totaal van €1.094. Al met al houden we zo een kleine €200 over in de pot. Prachtig! Wonderbaarlijk!

holacratie.jpg Voor de liefhebbers is hier nog de PDF met de A2-poster over Holacratie.

Er kwamen nog wat vragen, onder andere over [http://baobab.aardbron.nl/KaosPilots KaosPilots]. Bij deze de link.

Bijzonder veel dank aan alle deelgevers voor de aandacht, de bijdragen, de gesprekken, en de aanwezigheid. Het versterkt ons vertrouwen dat we een mooi pad zijn ingeslagen met onze samenscholingen.

Voor mij een veelbelovend begin van de Nieuwe Beschaving.

[[Feedback van de deelgevers van het eerste uur|Gaston verhaalt over de mooie feedback]].

We zijn ook bijzonder verguld met de mooie [http://blog.mindz.com/default.asp?action=pagina&pagina=1146&taal=1&tn=1831 terugkoppeling van Jos Peters, Joke Lunsing en Maarten Visser].

Levende organisaties

Verborgen overeenkomsten tussen het biologische, psychologische en sociale leven. Het ”’starten, groeien en floreren van communities”’ en ”’praktijkgemeenschappen”’. Kenmerkende eigenschappen verweven in een prachtige ”'[http://pareltaal pareltaal]”’ die je helpen de ”’creatieve en collectieve kracht van gemeenschappen”’ in te zetten voor ””baanbrekende innovatie”’ en ”’voortbestaan op de lange termijn”’.

[http://wiki.aardrock.com/Levende_organisaties Dompel je onder in ”’levende organisaties”’].